do góry

  do góry

Finanse w firmie - co to takiego ?

„Jeżeli chcesz zbudować statek, zwołaj mężczyzn, lecz nie po to aby planować obróbkę drewna, ale po to aby rozbudzić w nich tęsknotę za dalekim, bezkresnym morzem”

Każdy wie, że wszystkie bankrutujące firmy miały działy księgowości. Problem w tym, że nie miały działów finansowych. Żadna z pracujących w nich księgowych nie czuła się w "obowiązku" poinformowania zarządu, że "coś się dzieje nie tak jak należy". Firma zbankrutowała, a księgowa znalazła kolejną firmę, dla której prowadziła kolejne księgi rachunkowe. Jeżeli uważnie rozejrzyjcie się dookoła siebie, ku zdumieni stwierdzicie, że wielu firm sprzed dwóch, trzech lat już nie ma. Dlaczego tak się dzieje ?, czy jest to wynikiem jakiejś reguły, czy złej woli księgowej ?.

Aby odpowiedzieć na to pytanie trzeba zrozumieć, że zadaniem księgowości jest księgowanie już podjętych decyzji, ... bez względu czy były to słuszne czy niesłuszne decyzje. Spróbujcie... Podejmijcie złą decyzję i ... zobaczycie, że księgowość ją zaksięguje i nikt nie zapuka do waszych drzwi z informacją, że nie była to do końca przemyślana decyzja. Tą osobą, która powinna pukać, co więcej przed podjęciem tej decyzji ... jest Dyrektor Finansowy.

Oczywiście większość  wierzy, że ma wyjątkową i jedyną w swoim rodzaju księgową i powyższa reguła ich nie dotyczy. Problem w tym, że to co rzeczywiście mają to ... wiarę, a nie pewność, że nastąpi prawidłowa reakcja, gdyby coś poszło w złym kierunku. Możecie wierzyć lub nie ale ta wiara przyświecała wszystkim bez wyjątku, nawet wtedy gdy było już za późno na jakąkolwiek poprawę. Ktoś powie, że "wiara czyni cuda", problem w tym, że w bardzo niewielu przypadkach. Dlatego też ze np. 100 firm w złej kondycji finansowej przetrwa 3 na zasadzie "cudu", lecz prawdopodobieństwo że "cud" spotka Was jest niestety bardzo nikłe. Co więcej zdziwienie księgowej na wieść że należy zamknąć firmę będzie równie wysokie jak Wasze.

finanse, a rachunkowość,  czy aby na pewno to samo ?

Finanse przedsiębiorstw – co to takiego ?. Wielu sądzi że to klasyczna rachunkowość, bo finanse i rachunkowość to praktycznie to samo. Nic bardziej mylnego. Wprawdzie finansista i księgowy zajmują się pieniędzmi, to jednak sposób interpretacji tych pieniędzy przez nich jest diametralnie różny.  

Dlatego w wielu przedsiębiorstwach mamy finansistę i księgowego, a gdyby robili to samo, to jednego z pewnością by nie było - bo po co nam dwie osoby do jednej roboty, dwie pensje itd..

Księgowy i finansista to jak inżynier od budowy mostów i statków kosmicznych. Obaj  wprawdzie są inżynierami, to jednak zakres ich pracy, umiejętności i wiedzy znacznie się od siebie różni. Ja osobiście nie chciałbym jeździć po moście zaprojektowanym przez inżyniera kosmonautę, ani latać promem kosmicznym według projektu budowniczego mostów. To samo jest z lekarzami. Jeżeli chcemy wyleczyć bolący ząb pójdziemy do stomatologa, a nie do pediatry, choć oboje są ... lekarzami. Skoro tak jest w technice i medycynie, również tak samo jest w finansach.

Czym zatem zajmują się finanse, a czym rachunkowość.

Po pierwsze, rachunkowość zajmuje się odzwierciedlaniem w księgach już podjętych decyzji gospodarczych, finanse zajmują się oceną i planowaniem tych decyzji zanim one w rzeczywistości zapadną.

Po drugie, proces rachunkowy kończy się wraz ze sporządzeniem bilansu, rachunku wyników i zestawienia z przepływów środków pieniężnych, dla finansów sprawozdania te są dopiero początkiem do dalszej pracy.

Graficznie podział pomiędzy finansami a rachunkowością przedstawia poniższy rysunek.

Po trzecie, „biblią” dla księgowego jest ustawa o rachunkowości i tylko według zasad w niej opisanych księgowy dokonuje ewidencji zdarzeń gospodarczych w księgach firmy. A kto powiedział, że właśnie ten sposób ewidencji, narzucony przez Państwo, jest jedyny i co ważniejsze najlepszy !. Być może jest jeszcze kilka innych sposobów, pod wieloma względami lepszych niż ten do osiągnięcia zamierzonych celów. A właśnie w celu „pies pogrzebany”.  

Ustawa o rachunkowości ma za zadanie ewidencję zdarzeń gospodarczych w taki sposób, aby późniejsza ich kontrola była w miarę łatwa i przejrzysta. Ponieważ każda firma działa w strukturach jakiegoś Państwa musi, chcąc nie chcąc, stosować reguły przez to Państwo określone. Ponieważ właśnie to Państwo nakazało stosowanie reguł opisanych w ustawie o rachunkowości, oznacza to, iż reguły te są najlepsze ... dla Państwa, co wcale nie oznacza, iż są najlepsze dla nas, czyli naszej firmy. I dlatego rolą księgowego w firmie jest dbanie o poprawne stosunki państwo – firma, bo reguły jego pracy zostały przez Państwo określone. Rolą finansisty jest dbanie o firmę jako taką, bez żadnych z góry narzuconych reguł. To o czym będziemy mówili dalej nie ma nic wspólnego z księgowością i stanowi zupełnie dziewiczy teren, w którym jest wiele miejsca na własne pomysły i próby. Niestety ustawa o rachunkowości nie stwarza tak wielu możliwości do kreowania indywidualnej twórczości, bo co by było, gdyby każdy księgował tak jak mu własny pomysł podpowiada. I tym właśnie finanse różnią się od księgowości.

Finanse w przedsiębiorstwie pełnią w pewnym sensie rolę zaplecza. Posługując się przykładem armii i wojen, aby armia (ludzie i marketing) mogła zdobywać nowe przyczółki, potrzebne jest jej dobre zaplecze w postaci szpitali, kuchni, logistyki itp. (finanse).

Posługując się przykładem samochodu, marketing – to silnik, szef – to kierowca, a finanse to ... hamulce. Jeżeli mamy świetny silnik i super kierowcę, to bez hamulców daleko nie zajedziemy, aczkolwiek jazda z pewnością będzie emocjonująca. Jeżeli mamy kiepski silnik i kiepskiego kierowcę, ale za to dobre hamulce, to z kolei nigdzie nie pojedziemy i będzie pewnie nudno. Dobry samochód to ten, który ma dobry silnik, dobrego kierowcę (na miarę samochodu) i niezłe hamulce. Czyli wszystko na swoim miejscu.